ਮੰਤਰ ਕਿਵੇਂ ਚੁਣੀਏ

ਉਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਜੋ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰੋਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ

ਨਵੇਂ ਸਾਧਕ ਅਕਸਰ ਹਫ਼ਤੇ — ਕਦੇ ਮਹੀਨੇ — ਇਹ ਖੋਜਦਿਆਂ ਬਿਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਮੰਤਰ ਵਰਤੀਏ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਅਭਿਆਸ ਆਰੰਭ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ। ਚੋਣ ਭਾਰੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ: ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੰਤਰ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼-ਪਰੰਪਰਾ, ਆਪਣਾ ਇਸ਼ਟ, ਆਪਣਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਪ੍ਰਮਾਣ। ਡਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗ਼ਲਤ ਚੋਣ ਨਾਲ ਮਿਹਨਤ ਜ਼ਾਇਆ ਨਾ ਹੋ ਜਾਏ — ਜਾਂ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਨਿਰਾਦਰ ਨਾ ਹੋ ਜਾਏ।

ਪਰੰਪਰਾ ਆਪ ਇਸ ਬਾਰੇ ਓਨੀ ਚਿੰਤਤ ਨਹੀਂ ਜਿੰਨੇ ਨਵੇਂ ਸਾਧਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸਰੋਤ ਸਹਿਮਤ ਹਨ: ਇੱਕ ਨਾਮ, ਸੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ ਜਪਿਆ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਸਾਧਨਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਅਮੂਰਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਨਾਮ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ — ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਨਾਮ ਵੱਲ, ਹਰ ਰੋਜ਼, ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੁੜਦੇ ਰਹੋਗੇ।

ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰਾਹ: ਦੀਖਿਆ ਅਤੇ ਗੁਰਮੰਤਰ

ਹਿੰਦੂ ਕਲਾਸੀਕਲ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰ ਚੁਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ — ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਇਸ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਦੀਖਿਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਗੁਰੂ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅਟੁੱਟ ਗੁਰੂ-ਸ਼ਿਸ਼ ਲੜੀ ਰਾਹੀਂ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਰਾਹ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਮੰਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਹੈ — ਅਤੇ ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਗੁਰੂ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਟਿਕਿਆ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰਗੱਦੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਕੋਲ ਹੈ; ਗੁਰਮੰਤਰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੰਚਾਰ ਵੇਲੇ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸਾਧਕ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਇਹੀ ਰਾਹ ਹੈ। ਪਰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ — ਨਾਮ ਹਰ ਜੀਵ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ।

ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਪਹੁੰਚ ਕਿਸੇ ਜੀਵਤ ਅਧਿਆਪਕ ਤੱਕ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅਤੇ ਆਚਰਣ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਉੱਤਮ ਰਾਹ ਹੈ। ਕੀ ਵੇਖਣਾ ਹੈ: ਉਹ ਗੁਰੂ ਜੋ ਮੰਤਰ ਦੇ ਬਦਲੇ ਪੈਸੇ ਨਾ ਮੰਗੇ। ਜਿਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫ਼ੀਸਾਂ ਜਾਂ ਚਮਤਕਾਰੀ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੇ ਵਾਅਦਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਨਿਰੰਤਰ ਅਭਿਆਸ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਵੇ। ਜਿਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਉਹੀ ਦਿਖਾਏ ਜੋ ਉਹ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੀ ਕਰੀਏ

ਇਹ ਲੇਖ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਕਲਾਸੀਕਲ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਗੁਰੂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ। ਪਰੰਪਰਾ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗ੍ਰਿਹਸਥੀਆਂ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ — ਕੰਮਕਾਜੀ ਲੋਕ, ਸਾਧਾਰਨ ਭਗਤ, ਜੋ ਰਸਮੀ ਗੁਰੂ-ਸ਼ਿਸ਼ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਬਦਲ: ਇੱਕ ਨਾਮ ਚੁਣੋ ਅਤੇ ਆਰੰਭ ਕਰੋ। ਰਾਮ। ਓਮ। ਵਾਹਿਗੁਰੂ। ਹਰੀ। ਇਹ ਨਾਮ ਸਵੈ-ਸੰਪੂਰਨ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਦੀਖਿਆ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਕਰੋੜਾਂ ਸਾਧਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਬਿਨਾਂ ਝਿਜਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਦਾ ਰਾਮਚਰਿਤਮਾਨਸ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮ ਨਾਮ ਹਰ ਉਸ ਜੀਵ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਵੱਲ ਮੁੜੇ — ਮਛੇਰਾ, ਧੋਬਣ, ਵਿਦਵਾਨ, ਅਨਪੜ੍ਹ। ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਸਿਮਰਨ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵਰਗ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਨਾਮ ਜਾਪ, ਆਪਣੀ ਜੜ੍ਹ ਵਿੱਚ, ਦੁਹਰਾਓ ਦਾ ਲੋਕਤੰਤਰ ਹੈ: ਨਾਮ ਉਸ ਹਰ ਜੀਵ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਲੇ।

ਚੋਣ ਨੂੰ ਸੰਕੁਚਿਤ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅਧਿਆਪਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਚੋਣ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਵਿਚਾਰੋ — ਚੈੱਕਲਿਸਟ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ, ਕੁਤਬਨੁਮਾ ਵਾਂਗ:

ਕਿਹੜਾ ਨਾਮ ਜਾਂ ਰੂਪ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦਾ ਹੈ? ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਜਨਮ-ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਇਸ਼ਟ ਹੋਵੇ। ਅਨੇਕ ਸਾਧਕ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਨਾਮ ਵੱਲ ਖਿੱਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਖਿੱਚ ਅਰਥਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਜਾਪ ਮਾਲਾ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੱਦਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਪਹਿਰੇਦਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।

ਕਿਹੜੀ ਧੁਨੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸਹਿਜ ਬੈਠਦੀ ਹੈ? ਸ਼ਾਂਤ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਹਰ ਨਾਮ ਬੋਲ ਕੇ ਵੇਖੋ। ਓਮ। ਰਾਮ। ਵਾਹਿਗੁਰੂ। ਹਰੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਮਿਹਨਤ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਵਾਪਸੀ ਵਾਂਗ ਲੱਗੇਗਾ। ਇਹ ਅਸਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਮ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਨਿਭਾਓਗੇ, ਉਹ ਉਹੀ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ, ਕਿਸੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਘਰ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

ਕਿਹੜਾ ਨਾਮ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਰਤਦੇ ਆਏ ਹੋ? ਅਨੇਕ ਲੋਕ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜਾਂ ਰਾਮ ਕਹਿੰਦੇ ਆਏ ਹਨ — ਬਿਨਾਂ ਰਸਮੀ ਅਭਿਆਸ ਦੇ। ਜੋ ਨਾਮ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲਈ ਫਿਰਦੇ ਹੋ, ਉਸ ਨਾਲ ਰਸਮੀ ਜਾਪ ਆਰੰਭ ਕਰਨਾ ਘਟੀਆ ਚੋਣ ਨਹੀਂ — ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਹੈ।

ਵਿਵਿਧਤਾ ਬਨਾਮ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧਤਾ

ਇੱਕ ਆਦਤ ਤੋਂ ਬਚੋ: ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤੇ ਮੰਤਰ ਬਦਲਣਾ। ਪਰੰਪਰਾ ਇਸ ਨੁਕਤੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕਮਤ ਹੈ: ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਡੂੰਘਾ ਜਪਿਆ ਇੱਕ ਨਾਮ ਹਲਕੇ-ਫੁਲਕੇ ਘੁੰਮਾਏ ਦਸ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲੋਂ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਪ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਖੋਜੇ ਗਏ ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ — ਇੱਕ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਚੱਕਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਚੋਣ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਜੇ ਲੰਮੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ — ਮਹੀਨੇ, ਦਿਨ ਨਹੀਂ — ਕੋਈ ਨਾਮ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨਹੀਂ ਜੁੜਦਾ, ਤਾਂ ਮੁੜ-ਵਿਚਾਰ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ। ਪਰ ਢਾਂਚਾ ਇਹ ਹੋਵੇ: ਪ੍ਰਤੀਬੱਧਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੜ-ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਖਿੜਕੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹੈ — ਨਾ ਕਿ ਪ੍ਰਯੋਗ ਮੂਲ ਰਵੱਈਏ ਵਜੋਂ।

ਛੋਟੇ ਮੰਤਰ ਬਨਾਮ ਲੰਬੇ

ਮਾਲਾ ਉੱਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਾਪ ਲਈ ਛੋਟੇ ਮੰਤਰ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵਧੇਰੇ ਵਿਹਾਰਕ ਹਨ। ਇੱਕ ਅੱਖਰ — ਓਮ — ਜਾਂ ਦੋ ਅੱਖਰੀ ਨਾਮ — ਰਾਮ — ਹਰ ਮਣਕੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਜਾਪ ਦੀ ਲੈਅ ਵਿੱਚ ਸਹਿਜੇ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚਾਰ ਅੱਖਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵੀ ਸਾਹ ਨਾਲ ਸੁਭਾਵਿਕ ਜੁੜਦਾ ਹੈ: ਵਾਹਿ ਅੰਦਰ, ਗੁਰੂ ਬਾਹਰ। 108 ਮਣਕਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਮਾਲਾ ਸਹਿਜ ਗਤੀ ਉੱਤੇ ਅੱਠ ਤੋਂ ਬਾਰਾਂ ਮਿੰਟ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

ਲੰਬੇ ਮੰਤਰ — ਓਮ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ (ਪੰਜ ਅੱਖਰ), ਓਮ ਨਮੋ ਭਗਵਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ (ਬਾਰਾਂ ਅੱਖਰ), ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਮੰਤਰ (ਚੌਵੀ ਅੱਖਰ) — ਪ੍ਰਤੀ ਚੱਕਰ ਸਮਾਂ ਉਸੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਘੱਟ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਨਿਰੰਤਰ ਇਕਾਗਰਤਾ ਦੀ ਮੰਗ ਵੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਤਹਿ ਹੈ: ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਦਾ ਪਾਠ ਲੰਬੀ ਧਾਰਨਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਮਣਕੇ-ਦਰ-ਮਣਕੇ ਦੀ ਸਾਧਨਾ। ਅਨੇਕ ਸਾਧਕ ਛੋਟੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੰਬਾ ਮੰਤਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੂਰਕ ਅਭਿਆਸ ਵਜੋਂ ਜੋੜਦੇ ਹਨ।

japo ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਮੋਡ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਬਣੇ ਹਨ: ਐਪ ਤੁਹਾਡੇ ਚੁਣੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਾਮ ਜਾਂ ਮੰਤਰ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੰਦੀ ਹੈ — ਇੰਟਰਫ਼ੇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤਰਜੀਹ ਨਹੀਂ ਬਣਾਈ ਗਈ।

ਬੀਜ ਮੰਤਰ

ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਮੰਤਰ ਵੀ ਹਨ — ਉਹ ਇੱਕ-ਅੱਖਰੀ ਧੁਨੀਆਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸਾਰੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਧੁਨੀ ਵਿੱਚ ਸੰਘਣਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਓਮ ਸਭ ਤੋਂ ਸਰਵਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਐਂ (ਸਰਸਵਤੀ), ਹ੍ਰੀਂ (ਲਕਸ਼ਮੀ), ਦੁੰ (ਦੁਰਗਾ) ਹੋਰ ਹਨ। ਇਹ ਮਾਲਾ ਜਾਪ ਲਈ ਅਤਿ ਕੁਸ਼ਲ ਹਨ।

ਬੀਜ ਮੰਤਰ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਰਸਮੀ ਦੀਖਿਆ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਫਲਦਾਇਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀਖਿਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਬੀਜ ਮੰਤਰ ਵੱਲ ਖਿੱਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਸੰਜਮੀ ਰਾਹ ਇਹ ਹੈ: ਸੰਬੰਧਿਤ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਵਰਤੋ — ਸਰਸਵਤੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਦੁਰਗਾ — ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਚਿਤ ਦੀਖਿਆ ਨਾ ਮਿਲੇ।

ਆਰੰਭ ਹੀ ਉੱਤਰ ਹੈ

ਜੋ ਸਾਧਕ ਰਾਮ ਚੁਣ ਕੇ ਸਾਲ ਭਰ ਹਰ ਸਵੇਰ ਇੱਕ ਮਾਲਾ ਜਪਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਕੋਲ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ 39,420 ਜਾਪ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣਗੇ। ਜੋ ਉਹੀ ਸਾਲ ਇਹ ਖੋਜਦਿਆਂ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਮੰਤਰ ਚੁਣਾਂ — ਉਸ ਕੋਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਪਰੰਪਰਾ ਇੱਕਮਤ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਅਭਿਆਸ — ਭਾਵੇਂ ਅਪੂਰਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਰੰਭਿਆ — ਆਰੰਭ ਕਰਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਚੱਜੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲੋਂ ਭਾਰੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਨਾਮ ਚੁਣੋ। ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਕਰੋ। ਲੋੜ ਪਏ ਤਾਂ ਬਦਲ ਲੈਣਾ — ਪਰ ਆਰੰਭ ਕਰੋ। ਨਾਮ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਮਿਲੇਗਾ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਹੋ। ਨਾਮਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਉੱਤੇ ਡੂੰਘੀ ਨਜ਼ਰ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਮਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਪੜ੍ਹੋ।